Wat houdt ons bezig

Nieuwe inzichten, nieuws, en tips aan onze top tech en zakelijke vernieuwers.

Een verlate of geen beslissing op Wob-verzoek

afbleeding-avatar
Daniel Schuuring |november 5, 2019|Leestijd: 3 min

In de vorige blog 'beslissing op het Wob-verzoek' bespraken we hoe een beslissing op een Wob-verzoek tot stand komt en welke voorwaarden hieraan zijn verbonden. In de praktijk komt het vaak voor dat een beslissing op een Wob-verzoek te laat of helemaal niet wordt genomen. In deze vierde blog bespreken we welke mogelijkheden de verzoeker heeft om toch een beslissing af te dwingen nu de dwangsom bij Wob-verzoeken in 2016 is afgeschaft.

De wetswijziging van 1 oktober 2016 heeft de dwangsom voor Wob-verzoeken afgeschaft. Sindsdien is het niet altijd duidelijk wat nu dan exact de rechten en plichten zijn van de verzoeker en het bestuursorgaan bij het niet of te laat beslissen op een Wob-verzoek.

Bezwaar en pressiemiddelen

De Wob verplicht de overheid om burgers en journalisten inzage te geven in haar handelen. Een bestuursorgaan dient daarom tijdig op het Wob-verzoek te beslissen. Wanneer het bestuursorgaan niet tijdig op het Wob-verzoek beslist en geen mededeling doet over een verlenging van de beslistermijn richting de verzoeker, dan kan de verzoeker een bezwaarschrift indienen bij het bestuursorgaan conform artikel 15a lid 1 en 2 Wob.

Het indienen van dit bezwaarschrift is niet gebonden aan een termijn zolang het gericht is tegen het niet tijdig nemen van een besluit overeenkomstig artikel 15a lid 2 Wob en artikel 6:12 lid 1 Awb.

Beroep

Mocht er naar aanleiding van deze bezwaarprocedure nog geen tevredenheid zijn bij de verzoeker dan bestaat nog de mogelijkheid om beroep in te stellen bij de bestuursrechter. Alvorens dit beroep dient er echter eerst een ingebrekestelling te worden verstuurd naar het bestuursorgaan conform artikel 6:12 lid 2 onder b Awb. De termijn voor de ingebrekestelling betreft twee weken.

De ingebrekestelling is, ondanks het feit dat de dwangsom is afgeschaft, nog steeds erg belangrijk. Zonder ingebrekestelling wordt het beroep namelijk niet-ontvankelijk verklaard en dus niet verder behandeld. Zo oordeelde recentelijk de Raad van State in februari 2019.  

Wanneer de ingebrekestelling onbeantwoord blijft, kan het beroepschrift worden ingediend bij de bestuursrechter. Hierbij kan de bestuursrechter indien de omvang van het Wob-verzoek daartoe aanleiding geeft, oordelen dat er een nieuwe termijn gesteld moet worden waarbinnen het bestuursorgaan alsnog een besluit moet nemen. Dit conform artikel 15b lid 1 Wob en in afwijking van artikel 8:55d lid 1 Awb.

Doet het bestuursorgaan dit niet, dan kan de bestuursrechter hem alsnog een dwangsom opleggen van €100,- per dag dat hij geen beslissing neemt, met een maximum van €15.000,-. Zo oordeelde recentelijk de Raad van State in juni 2019.

Het is dus noodzakelijk dat er alvorens het indienen van een beroepschrift bij de bestuursrechter, eerst bezwaar wordt aangetekend bij het desbetreffende bestuursorgaan. Dit is geregeld in artikel 15a lid 1 Wob, in afwijking van artikel 7:1 lid 1 onder f Awb.

Door opheffing dwangsom neemt de druk niet af

Ondanks de afschaffing van de dwangsom in geval van een niet-tijdig genomen besluit, bestaan er meerdere mogelijkheden voor de aanvrager om alsnog een besluit af te dwingen bij het bestuursorgaan. En, als de procedure erg ver rijkt en het bestuursorgaan een besluit blijft verbeuren, kan er dus alsnog een dwangsom worden opgelegd door de bestuursrechter.

In de volgende blog gaan we verder in op de inhoud en de gevolgen van de genoemde wetswijziging omtrent de afschaffing van de dwangsom bij Wob-verzoeken.  

Daniel Schuuring
Daniel is Product Manager e-Discovery en Wob (Dutch FOIA), ▉▉▉▉▉ van het ZyLAB DevOps team.

Deel deze blog:

Ontvang de laatste ZyLAB updates